Skip to the main content

Voor de spelers. Voor de sport.

Inloggen

Kennisbank

Historie

De geschiedenis van het bridgespel

Engelsen zweren bij cricket, Russen bij schaken en Amerikanen bij honkbal, maar alle nationaliteiten spelen bridge. Volgens whistexpert Cavendish: ‘omdat bij geen enkele kaartspel kundigheid, gezond verstand en inzicht in de bedoelingen van tegenstanders met meer succes worden bekroond dan bij bridge’.

Naar schatting 100 miljoen mensen spelen bridge; bij de Wereld Bridge Federatie zijn zo’n 100 landen aangesloten en of je nu bridge speelt in Tokio, Rio de Janeiro of Reykjavik, in alle landen wordt dezelfde ‘bridgetaal’ gesproken.

Bridge is ontstaan uit whist. The Official Encyclopedia of Bridge (5e druk) citeert een brief waaruit blijkt dat bridge al vóór 1886 werd gespeeld in Caïro. Later in Frankrijk raakte bridge bekend onder de naam ‘khedive’, de officiële titel van de Turkse onderkoning. De herkomst ligt in Turkije of Rusland; Engelse officieren zouden ermee kennis hebben gemaakt tijdens de Turks-Russische oorlog (1877-78).
De naam zou zijn afgeleid van het Turkse biritch. Anderen zeggen dat het spel is genoemd naar de Galata Bridge, de beroemde brug over de Gouden Hoorn, de haven van Istanbul. Aan de andere kant van de brug lag een koffiehuis; Britse soldaten zouden daar tijdens de Krimoorlog (1853-56) ‘bridge’ hebben gespeeld.
Sommigen wijzen Rusland als land van herkomst van het bridgespel aan. Bridgehistoricus Bob van de Velde laat zijn licht over deze kwestie schijnen in het artikel ‘Yeralash or the discovery of a missing link’
‘Ons’ bridge werd voor het eerst gespeeld op 1 november 1925, aan boord van het stoomschip ‘Finland’, op weg van San Francisco naar New York. Op verzoek van Harold Vanderbilt werd een door hem bedachte scoretabel getest. Een passagiere voegde daaraan het begrip ‘kwetsbaar’ toe, ontleend aan een oriëntaals kaartspel dat ze speelde in China, en contractbridge was geboren. In 1928 werd al het eerste kampioenschap gespeeld en het is een eer voor Vanderbilt dat zijn tabel, met wat kleine aanpassingen, nog steeds wordt gebruikt. Zie ook Wikipedia.

Nederland heeft een Bridgemuseum in Leerdam. Iedere bezoeker zal versteld staan van de grote collectie unieke objecten die er tentoongesteld wordt in acht (!) zalen. Het Bridgemuseum is een leuk en interessant uitstapje, bijvoorbeeld met uw bridgevereniging. Bekijk de videoreportage van de heropening of de promotiefim van het bridgemuseum. Zie ook www.bridgemuseum.nl.

Ely Culbertson

De Amerikaan Ely Culbertson maakte bridge als geen ander populair. Hij ontwikkelde een systeem dat nog steeds wordt gepeeld en zijn Blue Book (1930) en later het Gold Book werden bestsellers waarvan miljoenen exemplaren werden verkocht. Zijn extravagantie was zijn handelsmerk. Hij kocht zijn stropdassen in Rome en rookte voor zeven dollar per dag zijn eigen merk sigaret. Als hem telefonisch werd gevraagd: ‘Hoeveel is vijf down gedoubleerd kwetsbaar?’ antwoordde hij met : ‘Ogenblikje, ik verbind u met de afdeling downslagen’. Hij nam dan even later opnieuw op en gaf het antwoord. In de jaren 50 begon het Amerikaanse bolwerk te wankelen. De nieuwe Europese biedsystemen, het Engelse Acolsysteem en het Italiaanse sterkeklaverensysteem, bleken superieur. Engeland, Frankrijk en later Italië met zijn fameuze Blue Team namen de heerschappij over, maar de Amerikanen hebben het verloren terrein inmiddels heroverd.

Bridge in Nederland

In Nederland werd bridge populair omstreeks 1930, vooral onder invloed van de broers Frits en Ernst Goudsmit. In de naoorlogse jaren waren het Herman W. Filarski en André Boekhorst die enorme impulsen hebben gegeven aan de verbreiding van het spel. Toen kolonel Lucardie op 22 november 1930 de Nederlandsche Bridge Bond oprichtte, was bridge een spel dat in deftige salons door heren in smoking werd gespeeld. Lang bleef bridge dat elitaire karakter behouden en het ledental van de bond bleef tussen 10- en vijftienduizend hangen. Totdat in de jaren zeventig bridge een zeer populaire sport werd en het ledental van de bond explodeerde. Ook bridgers in spijkerbroek deden hun intrede.

De Nederlandse Bridge Bond behoort tot de snelle groeiers. In 1980 telde de bond 40.000 leden. In 1995 werd, mede door het succes van de van Start tot Finish-lesmethode, de 100.000-mijlpaal bereikt, verdeeld over zo’n 1000 clubs. In 2012 waren er 115.000 leden. De Nederlandse Bridge Bond hoort tot de elf grootste sportbonden van Nederland en is, na de Amerikaanse, de tweede bridgebond ter wereld.
Eind 2001 begint de NBB met Stepbridge een eigen internetbridgeclub. De club groeide binnen een jaar naar vijfduizend betalende leden en nu zijn er negenduizend leden.

De NBB manifesteert zich nadrukkelijk met de organisatie van allerlei grote en bijzondere activiteiten. Op 21 mei 2000 werd de grootste bridgewedstrijd aller tijden in de Amsterdam Arena georganiseerd met 3086 bridgers. Enkele maanden later werd de World Bridge Olympiad in het MECC te Maastricht gespeeld.
Ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan van de Nederlandse Bridge Bond werden in 2005 in alle 25 districten jubileumvoorstellingen georganiseerd. De opkomst was groot en de gekozen formule, een boeiend betoog van beurtelings de oud-wereldkampioenen Hans Kreijns en Berry Westra, gevolgd door een verrassende en sprankelende cabaretvoorstelling van Madelon Kroes en Frans Muthert, het vermaarde Cabaret Dubbelfout, bleek een groot succes.
In oktober 2011 werd in Veldhoven het WK Bridge voor landenteams op een vlekkeloze manier georganiseerd. Het Nederlandse open team zorgde voor een absoluut hoogtepunt door de Bermuda Bowl te winnen.

Internationale successen

Internationaal boekte Nederland een aantal grote successen.
De eerste Nederlandse wereldtitel werd gewonnen in 1966 (Amsterdam) toen Hans Kreijns en Bob Slavenburg wereldkampioen bij de paren werden.
Enri Leufkens en Berry Westra, Wubbo de Boer en Bauke Muller, Piet Jansen en Jan Westerhof wonnen de wereldtitel voor landenteams (Bermuda Bowl) in 1993 te Chili.
In 1980 won Nederland brons bij de Olympiade in Valkenburg en later nog eens in 1992. Tijdens de Olympiade 2004 te Istanbul wist een zeer jeugdig nationaal team (Maarten Schollaardt-Bas Drijver, Ricco van Prooijen-Sjoert Brink, Jan Jansma-Loek Verhees) de zilveren medaille te winnen.
Bij de (open) Europese kampioenschappen 2005 te Tenerife won het Nederlandse team zelfs goud: Huub Bertens-Ton Bakkeren, Simon de Wijs-Bauke Muller en Jan Jansma-Louk Verhees.
In 2007 haalde het open team bronzen medailles bij de Bermuda Bowl (WK) in Sjanghai en bij het open EK voor landenteams. Sjoert Brink, Bas Drijver, Bauke Muller en Simon de Wijs zaten in beide teams. Bij het EK speelden ook Berry Westra en Vincent Ramondt mee, bij het WK completeerden Ton Bakkeren en Huub Bertens het team.
2009 was het jaar van de grote doorbraak van Sjoert Brink en Bas Drijver. Zij wonnen bij het Open EK (Sanremo) het goud bij het viertallen met De Wijs-Muller en bij de paren wonnen zij brons.
In 2011 won Nederland voor de tweede keer de Bermuda Bowl tijdens het 40e WK in Veldhoven. Het team bestond uit Sjoert Brink-Bas Drijver, Bauke Muller-Simon De Wijs, Ricoo Van Prooijen-Louk Verhees, Eric Laurant (captain) en Anton Maas (coach). Dezelfde spelers wonnen in 2012 tijdens het 51e EK te Dublin de zilveren medaille.
Klik hier voor alle uitslagen van het open team.

Ook de Nederlandse vrouwen deden van zich spreken. In 1989 wonnen Arnolds-Vriend, Van der Pas-Schippers en Bakker-Gielkens zilver bij zowel het EK als WK voor teams. Marijke van der Pas en Elly Schippers wonnen de Europese parentitel in 1980, een prestatie die Bep Vriend en Carla Arnolds in 1993 evenaarden. In 1994 werden Arnolds-Vriend in die discipline wereldkampioen.
De dames zetten de kroon op deze medaillereeks door in 2000 te Bermuda het wereldkampioenschap voor landenteams, de Venice Cup, te winnen. Het winnende team bestond uit Marijke van der Pas – Bep Vriend, Anneke Simons – Jet Pasman, Wietske van Zwol – Martine Verbeek.
In 2002 wonnen de dames in Salsomaggiore het Europees Kampioenschap voor landenteams. Het was bijna hetzelfde team als in Bermuda, Femke Hoogweg was echter in de plaats gekomen van Martine Verbeek. Hetzelfde team dat het EK won, veroverde in 2005 bij het WK te Estoril de bronzen medaille.
In 2006 won het damesteam zilver bij het EK voor landenteams en in 2007 werd het zelfs goud bij het open EK te Antalya. Carla Arniolds en Bep Vriend wonnen in Antalya ook het goud bij de damesparen.
In 2009 was er wederom goud bij de damesparen bij het Open EK te San Remo: Wietske van Zwol en Martine Verbeek. Zij wonnen ook nog de zilveren medaille bij het viertallen met Claudia van der Salm en Anke Wijma.
Klik hier voor alle uitslagen van het vrouwenteam.

Het juniorenteam heeft goud gewonnen bij de EK’s in 1986 (Boedapest) en in 2007 (Jesolo). In 1987 won het jeugdteam de wereldtitel in Amsterdam. De jeugdwereldkampioenen waren: Enri Leufkens – Berry Westra, Wubbo de Boer – Marcel Nooijen en Jan Jansma – Rob van Wel.
Het team dat in 2007 de Europese titel won wordt ook een ‘gouden toekomst’ voorspeld: Marion Michielsen – Meike Wortel, Bob Drijver – Merijn Groenenboom en Jacco Hop – Vincent de Pagter. Dit team, met Danny Molenaar en Tim Verbeek in de plaats van Hop-de Pagter, werd in 2008 wereldkampioen Studentenbridge in het Poolse Lodz.

Het Stadsarchief Amsterdam is bezig met het project ‘Red een Portret’. Voor dat project is een website gemaakt waarop de 40.000 glasnegatieven uit de collectie Merkelbach te zien zijn. Merkelbach was een fotostudio in Amsterdam en onder andere de bridgekampioen Ernst Goudsmit is bij hen op de foto gegaan. Het is intrigerend dat Merkelbach bij deze foto ‘systeem bridge’ heeft vermeld. Bij andere klanten nam hij alleen naam en adres op.
Met een onderbreking van de oorlog beheersten de broers Ernst en Frits Goudsmit gedurende veertig jaar het bridgespel in Nederland, mede door de persbijdragen en de bridgehandboeken van Frits waarin het Systeem Goudsmit werd geïntroduceerd. Beiden waren fanatieke spelers en ondanks het drukke advocatenkantoor dat zij leidden waren zij veel geziene gasten aan de bridgetafels.